Facemark marketinq portalına verdiyim müsahibə

Bilirsiniz, mən vaxtın səmərəli idarəedilməsindən çox danışıram, yazıram. Deyim ki, bu şəxsən mənim üçün də ciddi problemdir. Təbii ki, buna səbəb həm də sosial şəbəkələrdir. Ancaq nə qədər təzadlı olsa da, bu o demək deyil ki, sabah sosial şəbəkələr olmasa, biz vaxtımızı dərhal səmərəli idarə edə biləcəyik. Məncə, bunun fəsadları çox böyük ola bilər. Bura komfortlu yerdir. Xüsusən də, burada mənim kimi öz brendini quran, bloqerliklə məşğul olan insanlar üçün. Yəqin ki, bəzi insanlar üçün çox az nə isə dəyişəcək. Məsələn, mənim tanıdığım şəxslər var ki, 2-3 il bundan öncə çox aktiv “Facebook” istifadəçiləri idi. İndi yenə qayıdıblar köhnə həyatlarına. Bəzən günlərlə aktivliklikləri olmur. Konkret vərdişlərə gəldikdə inanmıram ki, qəzet və kitab oxumaq kimi köhnə vərdişlər geri qayıdacaq. Güman ki, insanlar yeni texnoloji vərdişlərə yiyələnəcəklər.

Çoxu düşünür ki, “Instagram” səhifəm də 100 000 izləyici varsa, mən artıq brend oluram. Ancaq məşhurluqla brend olmaq arasında təbii ki, fərq çoxdur. Bizdə yaxşı bir məsəl var, “ala itdən məşhur olmaq”. Bizi hətta milyonlarla insan tanıya bilər, ancaq brendləşmək insanın həyat dəyərləri, məqsədləri, missiyası ilə bağlı məsələdir. Bu gün baxın istər ciddi, istərsə də qeyri-ciddi mövzuların şərhlərində nə qədər aqressiya var. Çünki kütləvi izləyicisi olan insanlar düşünmədən nə gəldi yazır, paylaşırlar. Tək bizdə yox, dünyanın hər yerində. Sosial media brendin sadəcə kommunikasiyası üçün bir platformadır. Bu gün əgər uğurlu biznesmen və ya menecer öz bildiyi və məsləhət gördüyü məsələləri paylaşırsa, yaxud da həmişə dəblə geyinən xanım dəbə aid bildiklərini bölüşürsə və ən əsası danışdıqlarında stabillik, dürüstlük, auditoriyaya hörmət varsa bu uğurlu brendləşmədir. Hətta elə insanlar var ki, onlar heç sosial şəbəkələrdə aktiv deyillər. Ancaq öz dairələrində, mühitlərində kifayət qədər öz brendlərini formalaşdıra biliblər.

Bu çıxarışlar bu günlərdə Facemark portalına veridiyim müsahibəndir. Müsahibənin tam mətnini buradan oxuya bilərsiniz.

You will never find time for education – My talk at TEDx IGEC event

IGEC Baku organised TEDx event in Baku on 16 April 2017. I was invited to the event as a speaker. It was such a great chance to give a speech on education in front of young people, as well as the representatives of the business organisations, academic institutions. In my presentation I shared some research findings from my own life and tried to show 7 factors that prevent us to dedicate time for education. Enjoy the video and do not forget to share your thoughts and comments:

 

Həyatımın tam yarısını mənimlə olan 15 yaşlı e-mail ünvanım

 

Dünən Facebook-da xatirələr bölməsinə baxanda gördüm ki, 5 il əvvəl Yahoo e-mail ünvanımın 10 illiyini qeyd etmişəm. Facebook olmasaydı 15 illiyi tamam unutmuşdum. Belə baxanda adi görünsə də istərdim ki, bu postda qısaca bir tarixçəni, eləcə də e-mailin sonradan həyatda mənim uğurlarımda necə bir rol oynadığını sizinlə paylaşım. 15 il qabaq e-mail açmaq böyük bir uğur idi. İndi bu çox adi və demək olar ki, o qədər də populyar olmayan bir şeydir. İstər texnoloji, istərsə də digər məsələlər baxımından indi bizə çox çətin görünən o qədər şey var ki, 5-10 ilə onlar da çox əlçatan olacaq. İnanıram ki, bu yazıdan çıxardığınız nəticələr indi böyük cəhdlər tələb edən hər hansı bir işi etməyə sizi həvəsləndirəcək və bu addımınız sizin gələcək uğurlarınızda böyük rol oyanacaq.

Söz verdiyim kimi kiçik bir tarixçəni sizinlə paylaşmaq istəyirəm. 2001-ci ildə ilk dəfə internetlə tanışlığım oldu. SOROS fondunun maliyyə dəstəyi ilə o vaxtki Mingəçevir Politexnik Universitetinin nəzdində Açıq Cəmiyyət İnstitutu fəaliyyət göstərirdi. Adında və ya detallarda balaca səhv edə bilərəm. Qardaşımla ora getdik və 1 saat internetə qoşulmaq imkanı oldu. O zaman mənim 14 yaşım var idi. Sonradan tək gedəndə yaşımın çatmadığını bəhanə etdilər. Ancaq inadkarlıq edib bir neçə ay sonra adımı həftədə bir dəfə 1 saatlıq internet imkanı verən bu məkana sala bildim. Hardasa otaqda 10-12 kompüter olardı. Ən yaxşı halda həftədə 1 saat yazılmaq imkanı olurdu. Əgər cədvəldə boş vaxt olurdusa, həftəyə 2 dəfə də getmək olurdu. Ancaq bundan əvvəl mən artıq internet klublarda internetə qoşulmaq üçün həftəyə 500-1000 manat xərcləyirdim. İnternetin saatı 3000 manat idi və 1 saatlıq pulsuz internet kifayət qədər böyük imkan idi. Beləliklə, 2002-ci il 16 yanvar tarixində mən də oldum Sorusçu 🙂 Bizə ilkin olaraq Yahoo e-mail açmağı öyrətdilər. ilham.yusifov loqinin artıq tutulmağından çox məyus oldum və təəccübləndim və əvəzində ilham_yusifov loqinin seçə bildim. Deyə bilərsiniz işim-gücüm yoxdur, bu tarixi niyə və necə yadımda saxlamışam? O vaxta qədər artıq mail.ru və box.az-da e-maillərim var idi və parollarım onların açıldığı günlərin tərsinə versiyası idi. 201061 məhz Yahoo-da ilk parolum idi. Uzun illər bu parol qaldı. Dəqiq yadımda deyil o zamanlar bu e-maili nə üçün daha çox istifadə edirdim, ancaq yadıma düşən bəzi məqamlar sizlərlə paylaşmaq istərdim.

Horizontları genişləndirmək – İnternetə yenicə qoşulduğum vaxtlardan paralel olaraq radiolara da qulaq asmağa başlamışdım. O vaxtı Mingəçevirdə erməni və gürcü radioları FM-də at oynadırdı. Sadəcə Radio Lider 107 FM keyfiyyətli yayımlanırdı. Və mən tualetin baçokunun dəmirindən, evdə tapdığım misdən, alüminumlardan antenna düzəldib çox zəif yayımı olan ANS ÇM-ə qulaq asırdım. Ancaq başa düşürdüm ki, feedback və ünsiyyət lazımdır. Məsələn, mahnı sifariş etmək, salam və təbrik göndərmək lazımdır. Bunu da asanlıqla e-mail ilə edə bilirdim. Sonradan mən hətta ANS-ə dəvət olundum və Dj Fateh ilə birgə 2 dəfə ‘Qızıl Onluq’ verilişində aparıcı da oldum. Bu kiçik addım sonradan mənim özüməinamımı xeyli artırdı. Yəni indi bunu sözdə demək asandır ki, inamı artırdı. Amma həqiqətdə ətrafındakı insanlardan fərqlənib özün istədiyin bir şeyi etmək və nail olmaq əlbəttə ki, sonrakı uğurlarda böyük rol oynayır.

Yeniliklər etmək – 2002 və 2003-cü illərdə məktəbdə qarşıma kim çıxırdı həmin günü Çempionlar Liqasının oyunları haqqında sorğu keçirirdim. Bəs kim udacaq, filan. Sonradan bunları hesabat halına salıb ANS-ə, daha dəqiq Rahib Azəriyə təqdim edirdim və sonradan Doktor Ziya və digər aparıcılar da oyunu şərh edəndə bəs ANS ÇM radiosu ilə yanaşı Mingəçevirdə də sorğu keçirildiyini o boyda televizordan qeyd edirdilər. Marketinq araşdırmalarına deyəsən o zamanlarda başlamışam. Bundan sonra isə artıq digər rayonlarda da analoji sorğular edib ANS-ə göndərirdilər. O vaxtı şəhərlərarası telefonla radioya düşmək müşkül məsələ idi. Ən yaxşı halda sms göndərmək olardı. Təbii ki, mənim mobil telefonum yox idi. Məhz e-mail mənim dadıma çatırdı. Sonradan mən jurnalist olmadım. Ancaq bu xırda epizodları xatırladıqca başa düşürəm ki, insan özü də başa düşmədən etdiyi xırda hərəkətləri ilə özü öz gələcəyini qurur. Sənin vaxtilə görüb zövq aldığın işdə hər hansı bir nəticə olanda sən gələcəkdə bu cür işləri görməyə çox həvəsli olursan. İndi marketinq sahəsində mənim ən çox zövq aldığım iş sorğular və onların nəticəsini təhlil etməkdir ki, bu da marketinq araşdırmalarında necə vacibdir çox gözəl bilirik.

Ünsiyyətdə qalmaq – E-mail arxivimdə ancaq 2006-cı ilə qədər gedib çıxa bildim. Öncəki arxivi bilərəkdən, ya da səhvən silmişəm. O zamanlar isə artıq Yahoo qrupların aktiv olan vaxtları idi. Yahoo qruplardan həvəslənib 2006-cı ildə Azetourism adında bir qrup da mən yaratmışdım. İndi baxıram ki, o qrupa vaxtilə 500 nəfər qədər insan cəlb edə bilmişdik. Sonradan isə biz Azərbaycan Gənclər Turizm Klubunu qurmuşduq və 10 ildən artıqdır ki, bu qrupdan olan gənclər mənim ən yaxın dostlarımın arasındadırlar. E-mail mənə elektron ünsiyyəti öyrədə bildi. Həyatda çox danışan olsam da ilk vaxtlarda e-maildə söz tapıb yazmağa çətinlik çəkirdim. Ancaq zaman-zaman e-mail yazışmaların sayı artıqdıqca əl də, barmaq da fikirləri bura düzməyə öyrəşdi. Belə desək beyin e-mail yazmaq üçün də düşünməyə başladı.

Təlimatlandırmaq – Sonradan, 2003-cü ildə bizim məktəbdə internet otağı açıldı. Təbii ki, orada pulsuz internetdən istifadə etmək imkanı çox idi. Həm də ona görə ki, demək olar ki, ətrafımdakılardan internet və xüsusən də e-mail açmaq haqqında daha məlumatlı idim və beləcə mən ilk təlimlərimə başladım 🙂

Dediyim kimi indi 15-20 yaşında olan bir insan üçün burada yazılanlar çox sadə gələ bilər. Mənim o vaxtı heç bir qeyri-adi vizyonum yox idi. Sadəcə axına düşmüşdüm. E-mail indiki elektronlaşmanın yanında nədir ki?! Ancaq bildirmək istəyirəm ki, vaxt var idi bu böyük bir dönüş nöqtəsi idi. İndiki dövrün dönüş nöqtələrini tapın. Sadəcə sosial mediada çox vaxt keçirdib trendləri izləməklə kifayətlənməyin. Gələcək haqqında oxuyun və indidən ona doğru düzgün addım atın.

 

Alət çubuğuna keç